Ůjˇ­lagasetur sr. Bjarna Ůorsteinssonar

Á tónleikunum mun norski sellóleikarinn Sigrun Eng frumflytja tvö verk sem samin voru fyrir hana. Annars vegar verkið Rúnir eftir Guðrúnu Inigmundardóttur

TvÝs÷ngur og tvÝrŠ­ar vÝsur

┴ tˇnleikunum mun norski sellˇleikarinn Sigrun Eng frumflytja tv÷ verk sem samin voru fyrir hana. Annars vegar verki­ R˙nir eftir Gu­r˙nu Inigmundardˇttur og Spindel eftir Nils Íkland. Einnig kve­a kvŠ­amenn frß Siglufir­i tvÝs÷ng og almennar stemmur.

TvÝs÷ngur er eitt merkasta fyrirbŠri ■jˇ­lagaarfs okkar. Hann hefur vi­haldist ß ═slandi Ý a.m.k. sj÷ aldir og ■a­ var ekki fyrr en seint ß 19. ÷ld sem vi­ ═slendingar fˇru a­ třna honum ni­ur. Ůa­ eru fj÷rutÝu og tveir tvÝs÷ngvar Ý bˇk sr. Bjarna ═slensk ■jˇ­l÷g og eru ■eir allir komnir frß s÷ngm÷nnum Ý H˙navatnssřslu, ■ar sem tvÝs÷ngurinn lif­i lengst. TvÝs÷ngur er tvÝradda s÷ngur ■ar sem raddirnar hreyfast oftast Ý samstÝga fimmundum og er fylgir÷ddin řmist fyrir ofan e­a ne­an laglÝnuna. TvÝs÷ngvar eru oftast Ý lřdiskri tˇntegund, sem hljˇmar einkennilega Ý eyrum n˙tÝmamannsins, en einnig Ý d˙r og moll. ┴ tˇnleikunum syngja kvŠ­amenn RÝmu, Gu­r˙n & SvanfrÝ­ur, G˙staf & Írlygur, nokkra skemmtilega tvÝs÷ngva.

RŠtur: R˙nir og Spindel fyrir einleiks sellˇ 

       eftir Sigrun Eng.

 Nor­menn og ═slendingar hafa s÷mu rŠtur. Ůessi sta­reynd hefur alltaf heilla­ mig og ■ß ekki sÝst Ýslenska tungumßli­ sem er formˇ­ir Norskunnar; brot af s÷gunni sem lifir sjßlfstŠ­u lÝfi ß äs÷gueyjunniô. Ůegar Úg heyri ═slensku tala­a kannast Úg vi­ or­ og or­ ˙r gamalli Norsku, or­ sem eru a­ falla ˙r mßlinu. Ůetta er eins og a­ vera fornleifafrŠ­ingur Ý tungumßlum. Mig langa­i til a­ kanna hvort ═sland og Noregur deildu einnig rˇtum Ý tˇnlist og panta­i ■vÝ tˇnverk hjß tveimur tˇnskßldum, hvor af sÝnu ■jˇ­erni og bŠ­i voru ■au sÚrfrŠ­ingar Ý ■jˇ­lagatˇnlist sÝns lands. Tˇnverkin eru mj÷g ˇlÝk, hvort me­ sinn sÚrstaka stÝl. ╔g segi skili­ vi­ klassÝska vÝbratˇ-stÝlinn ■egar Úg t˙lka ■essi tˇnverk en halla mÚr heldur a­ hreinum ■jˇ­lagastÝl s÷ngraddarinnar. Ůessi tˇnverk opna nřjar dyr inn Ý tˇnlistarver÷ld mÝna og vonandi ■Ýna lÝka.

Hva­ me­ upprunalegu spurninguna - h÷fum vi­ sameiginlegar rŠtur hva­ tˇnlist var­ar? ╔g lŠt ykkur hlustendum eftir a­ greina ■a­.

Verkefni­ er stutt af af Norska menningarrß­inu og Norsk - ═slenska samstarfssjˇ­num.


Sigrun Eng er sellˇleikari frß Lillehammer Ý Noregi. Auk ■ess a­ hafa meistaragrß­u Ý klassÝskum sellˇleik, hefur h˙n sˇtt nßmskei­ hjß  fj÷lm÷rgum kennurum. Sigrun spilar j÷fnum h÷ndum klassÝska tˇnlist, jass og ■jˇ­lagatˇnlist  og starfar sem sellˇleikari me­ ˇlÝkum tˇnlistarhˇpum Ý Oslˇ.

Gu­r˙n Ingimundardˇttir (R˙na) fŠddist ß H˙savÝk ßri­ 1963. H˙n er me­ bakkalßrsgrß­u Ý tˇnsmÝ­um/tˇnfrŠ­i frß Tˇnlistarskˇlanum Ý ReykjavÝk og meistara- og doktorsgrß­u frß University of Arizona Ý tˇnsmÝ­um/tˇnlistarmannfrŠ­i. R˙na hefur haldi­ nßmskei­ Ý kve­skaparlist og tvÝs÷ng innanlands sem utan, veri­ lei­beinandi nemenda Ý meistaranßmi og starfar sem tˇnlistarkennari vi­ Tˇnskˇla Fjallabygg­ar ■ar sem h˙n m.a. kennir kve­andi. H˙n er forma­ur Stemmu - Landssamtaka kvŠ­amanna og sÚrfrˇ­ um samning UNESCO um verndun menningarerf­a.

R˙nir er sami­ fyrir Sigrun Eng. ŮŠr R˙na og Sigrun hittust ß ■jˇ­lagahßtÝ­ Ý Noregi ßri­ 2014 ■ar sem Sigrun kynntist Ýslenskum tvÝs÷ngvum og heilla­ist af ■eim. ═ framhaldinu panta­i Sigrun tˇnverk Ý ■jˇ­lagastÝlleik. ﷽﷽﷽﷽ sr. Bjarni ritar ■ß ˇ, byggt ß tvÝs÷ngvum. Nafni­ ß tˇnverkinu vÝsar til nafnanna Sigrun og Gu­r˙n og lÝka til hins forna norrŠna stafrˇfs sem hÚr birtist Ý tˇnum frß fyrri tÝ­. R˙nir er Ý 5 k÷flum og er tilbrig­i vi­ 6 Ýslenska tvÝs÷ngva sem bŠ­i heyrast Ý frjßlsum leik og Ý ■eirri mynd sem sr. Bjarni ritar ■ß Ý bˇk sinni ═slensk ■jˇ­l÷g. Sigr˙n tengir kaflana saman me­ ■vÝ a­ spinna tˇnabr˙ ß milli ■eirra.

Nils ěkland er mikilsvirt tˇnskßld, fi­lu- og har­angursfi­luleikari sem ß hugmyndarÝkan hßtt vÝkkar ˙t tˇnlistarhef­ Noregs. Hann lřsir tˇnlist sinni sem barni ljˇ­rŠnnar ■jˇ­lagatˇnlistar og kraftmikils p÷nks. Nils hefur gefi­ ˙t sex pl÷tur, fjˇrar hjß hinu virta hljˇmpl÷tufyrirtŠki ECM. Hann spilar me­ m÷rgum ˇlÝkum tˇnlistarhˇpum, klassÝk, jass, ■jˇ­lagatˇnlist og rokk.

Spindel: Tˇnverki­ er sami­ fyrir sÚrstaka stillingu ß sellˇstrengjunum (C-G-C-G) sem kallar fram ˇvenjulegan hljˇ­heim fyrir sellˇi­, en ■essi stilling strengjanna er miki­ notu­ Ý norskri fi­lutˇnlist og ß Hjaltlandseyjum. Spindel var­ til Ý samvinnu vi­ Sigr˙nu Eng. H˙n lŠr­i stefin og form verksins eftir eyranu, en ■a­ er beinagrind tˇnverksins sem Sigrun byggir flutning sinn ß. Vegna ■essa frjßlsa spuna skapar Sigrun nřtt Spindel Ý hvert sinn sem h˙n spilar ■a­. ═ mi­ju verkinu spinnur Sigun draumkennda kadensu. Hrynjandi verksins er lÝkt og hringdans, ■ar sem dansararnir sn˙ast hring eftir hring. Takturinn sveiflast ß milli 6/8 og 2/4 sem breg­ur oft fyrir Ý norskum ■jˇ­d÷nsum, s.s. Ý gangar og rull. Sigrun notar fŠturna til a­ draga fram taktinn eins og hljˇ­fŠraleikarar gera Ý Noregi ■egar ■eir leika fyrir dansi.

 

Auglřsingar

Raddir ═slands
Folk Music Festival
SÝldarminjasafni­
HÚ­insfj÷r­ur

Mynd augnabliksins

img_3173.jpg

Framsetning efnis

moya - Útgáfa 1.13 2009 - Stefna ehf