Ůjˇ­lagasetur sr. Bjarna Ůorsteinssonar

Sagnir og ævintýri  Upphaf gleðinnar Árið 1348 blossaði svartidauði upp á meginlandi Evrópu og fyrr en varði lágu 25 milljónir manna í valnum. Plágan

Ůjˇ­lagahßtÝ­in 2005

Sagnir og ævintýri 


Upphaf gleðinnar

Árið 1348 blossaði svartidauði upp á meginlandi Evrópu og fyrr en varði lágu 25 milljónir manna í valnum. Plágan hafði ekki aðeins í för með sér þjáningu og upplausn meðal manna heldur leið einstrengingsleg heimsmynd kirkjunnar manna undir lok. Í kjölfarið spratt upp í borgum Norður-Ítalíu ný menning: húmanisminn hélt innreið sína, lýðræðislegri skipan var komið á í borgum og verslun blómstraði. Aðalsmenn og borgarar stunduðu álnavörumarkað og „komust í álnir“ og urðu helstu hvatamenn hinnar nýju hugsunar. Þeir stuðluðu að stofnun háskóla þar sem Guð var ekki upphaf og endir alls heldur beindist athyglin að mannskepnunni sjálfri: saga mannsins, hugsun hans og líkami voru tekin til vísindalegrar rannsóknar og nýjar uppgötvanir gerðar. Tími endurreisnar var genginn í garð.
Árið 1353 skrifaði ítalski rithöfundurinn Giovanni Boccaccio stórvirki sitt Tídægru. Tíu ungmenni flýja undan Svarta dauða á býli úti í sveit þar sem þau syngja, dansa og segja sögur. Í bókinni er víða minnst á hljóðfæri, dansa og sönglög og því vel við hæfi að hlýða á ítalska tónlist frá 14. öld á meðan sögurnar eru lesnar. Leiknir verða 15 dansar sem fundust í handriti, rituðu á Norður-Ítalíu, um eða eftir 1390.
Ensemble Unicorn er skipað fimm ungum tónlistarmönnum sem sérhæft hafa sig í tónlist frá miðöldum og fram á barokktíma (1300-1600). Flutningur hennar á tónlist frá tímum Tídægru Boccaccios var gefin út hjá Naxos-útgáfunni og hefur borið hróður sveitarinnar út um víða veröld. Michael Posch bokkflautuleikari stýrir sveitinni en auk hans leika Marco Ambrosini á lyklafiðlu, fiðlu, mandorlu, kúabjöllu og hjarðpípu,Riccardo Delfino á hurdy-gurdy, írska hörpu, sekkjapípu og dulcimer, Thomas Wimmer á ýmsar lútur, fiðlu og fótvíólu og loks leikur Wolfgang Reithofer á miðaldatrumbur.Jóhanna Vigdís Arnardóttir og Theodór Júlíusson eru sögumenn.

Draugagangur í Gránu, raddir fortíðar og hljóðmyndir
Bræðsluverksmiðjan Grána hefur verið einn helsti vettvangur tónleika á þjóðlagahátíð frá upphafi. Margir minnast merkra stunda í Gránu, eins og þegar Minna Raskinen og Nína Björk Elíasson fluttu sumarið 2002 þjóðlagið Móðir mín í kví, kví og gargandi mávur settist á mæni hússins líkt og útburður að nóttu. Sumarið 2004 frumflutti Kammersveitin Ísafold verk eftir Daníel Bjarnason sem var innblásið af búnaði bræðsluverksmiðjunnar og í sumar hyggjast þrír tónlistarmenn, þeir Davíð Þór Jónsson, Sigtryggur Baldursson og Helgi Svavar Helgason fremja þar gjörning með margbrotið rými verksmiðjunnar að vopni. Hann nefnist Draugagangur í Gránu, raddir fortíðar og hljóðmyndir.

18 hugleiðingar um íslensk þjóðlög eftir Ríkarð Ö. Pálsson
Renata Iván
er af ungversku bergi brotin. Hún kom til Siglufjarðar haustið 2002, nýútskrifuð sem einleikari í píanóleik. Renata starfar sem organleikari við Siglufjarðarkirkju og kennari í píanóleik og söng við tónlistarskóla bæjarins. Sumarið 2003 lék hún píanókonsert Jórunnar Viðar með Ungmennahljómsveit Þjóðlagahátíðar og hlaut mikið lof fyrir hjá gagnrýnanda Morgunblaðsins, Bergþóru Jónsdóttur. Ríkarður Örn Pálsson hóf ekki að stunda tónsmíðar fyrr en á þrítugsaldri. Ríkarður hefur mikinn áhuga á íslenskum þjóðlögum og útsetti nýlega 18 lög úr safni sr. Bjarna Þorsteinssonar fyrir píanó. Þau hafa verið leikin eitt og eitt sér af nemendum í píanóleik en Renata Iván verður fyrst allra til þess að leika safn Ríkarðs á tónleikum í heild sinni.

Söngvar og slættir frá Ögðum í Noregi
Astri Skarpengland
söngkona hefur safnað þjóðlögum í heimahögum sínum í Ögðum (Agder) og flytur úrval þessara laga ásamt Elizabeth Gaver harðangurs-fiðluleikara og Hans-Hinrich Thedens sem leikur bæði á harðangursfiðlu og gítar. Þau leika einnig og syngja lög úr Tovdal, þar á meðal lög sem hin kunna norska þjóðlagasöngkona Anne Sandnes kvað, en hún hefði orðið 100 ára um þessar mundir. Í lögum hennar koma fyrir sömu kynjaverur og getið er um í norskum ævintýrum. Astri Skarpengland er kunn fyrir flutning sinn á norskum þjóðlögum og bæði Elizabeth og Hans-Hinrich eru í fremstu röð þeirra sem varðveita norska þjóðlagatónlist.

Tónlist úr Tyrkjaveldi
Hadji Tekbilek
fæddist í Adana í Tyrklandi 1948 og hefur fengist við tónlist frá níu ára aldri. Hann segir að tónlist hafi verið áberandi á heimili sínu og þá trúartónlist, því faðir hans hafði þann starfa að kalla trúaða til bæna, en hann og bróðir hans Omar Faruk einu í fjölskyldunni sem lært hafi á hljóðfæri. Hadji segist hafa lagt stund á ney, sem er tyrknesk tréflauta, til að byrja með í þjóðlagatónlistarskóla í Adena, en síðan hafi leikið á saz, zurna og fleiri tyrknesk hljóðfæri. Í hernum lærði hann á saxófón, en þar lék blásarasveitin jafnan tyrkneska tónlist. Eftir að herþjónustu lauk lagði Hadji stund á sígilda arabíska tónlist og hann segir að slík tónlist lifi góðu lífi í Tyrklandi, þrátt fyrir ágang vestrænna popptónlistar, „Sígild tónlist í Tyrklandi er af arabískum uppruna, frá veldi Ottómana. Hún hefur lifað góðu lífi meðfram þjóðlegri tónlist, sem nýtur vitanlega almennari hylli. Þar ræður eflaust nokkru að sígild arabaísk verk eru löng og flókin og kalla því á meiri eftirtekt. Vestræn tónlist sækir í sig veðrið, en á þó enn á brattann að sækja.”
Síðustu árin hefur Hadji búið í Svíþjóð og starfað sem tónlistarmaður hjá sænska ríkisleikhúsinu og leikið heimstónlist með með dönsku hljómsveitinni Oriental Mood og söngkonunni Mine Kosan svo fátt eitt sé nefnt.

Kammerkór Norðurlands
Kammerkór Norðurlands hefur starfað í áratug og haldið reglulega tónleika. Kórinn hefur flutt jöfnum höndum íslenska og evrópska kórtónlist frá öllum tímum. Á tónleikunum flytur kórinn lög frá ýmsum tímum og frumflytur nýtt verk eftirSnorrra Sigfús Birgisson. Stjórnandi er Guðumundur Óli Gunnarsson, stjórnandi Sinfóníuhljómsveitar Norðurlands og fastur stjórnandi Caput-flokksins.

Við skulum hald' á Siglunes
Þjóðlagasveitin Islandica
hefur getið sér gott orð fyrir flutning á íslenskum þjóð- og alþýðulögum. Sveitinni var fengið það verkefni fyrir Þjóðlagahátíðina á Siglufirði sumarið 2005 að gera sér mat úr kvæðalögum sem varðveist hafa á Stofnun Árna Magnússonar og kveðin voru af siglfirskum kvæðamönnum. Diskur með kveðskap kvæðamannanna er í undirbúningi á vegum Félags um Þjóðlagasetur sr. Bjarna Þorsteinssonar og mun væntanlega verða tilbúinn fyrir tónleikana.

Vottur. Útgáfutónleikar Flís-tríósins í minningu Hauks Morthens
Flís tríóið var stofnað árið 1998 þegar þeir Davíð [Davíð Þór Jónsson], Valdi [Valdimar Kolbeinn Sigurjónsson]og Helgi [Helgi Svavar Helgason] kynntust í Tónlistarskóla F.Í.H. Í fyrstu léku þeir hinn hefðbundna stíl jazztónlistarinnar af kappi en fljótlega fóru þeir félagar að blanda hinum ýmsu stílum og stefnum inn í tónlist sína, má segja að hinir ólíklegustu hlutir séu soðnir saman í eina risastóra matarmikla hljóðsúpu sem sífellt vex og verður bragðmeiri hjá þeim drengjum. [Hemild: http://www.viddjupid.is]

Í takt við lífið / Vertu þú sjálfur
Þjóðlagasveit Tónlistarskólans á Akranesi
var stofnuð árið 1994. Síðastliðin 3 ár hefur hún þó verið skipuð núverandi meðlimum sem eru 15 stúlkur á aldrinum 11 til 17 ára. Þær eru allar í klassísku fiðlunámi en til að létta yfirbragðið er náminu skipt í tvennt, í hið hefðbundna klassíska nám og frjálsari fiðluleik. Síðastliðin 3 ár hefur hópurinn verið með þrenna mismunandi tónleika/sýningar í gangi. Sú fyrsta hét " Nótt Dagur Nótt " sem fjallaði um ljós og myrkur. Næsta verkefni var unnið út frá dæmisögunni " Síðasta Blómið " eftir James Thurber í þýðingu Magnúsar Ásgeirssonar en þar var stríð og friður aðal viðfangsefnið. Tónleikarnir sem hópurinn verður með á Þjóðlagahátíðinni heita " Í takt við lífið - Vertu þú sjálfur " . Þessi sýning byggir á ljóði Höllu Jónsdóttur "Í takt við lífið". Við það bættist svo hugmyndin um að vera þú sjálfur. Fjallað er um mikilvægi þess að vera það sem maður er, hvorki meira né minna og vera sáttur við sjálfan sig. Verkefni sveitarinnar eru ekki bara sett upp sem tónleikar, heldur sem heilsteypt sýning þar sem samspil fiðlu, söngs, talkórs og mynda eða leikmuna fær að njóta sín. Gengið er út frá ákveðnu þema með upphafi hápunkti og endi. Dagskráin á þessum tónleikum er mest írsk og skosk þjóðlagatónlist og með ljóðum og textum í tengslum við fyrrgreint þema. Hljómsveitin hefur fengið mikið lof fyrir fallegan fiðluleik, söng og textaflutning og vakið mikla athygli fyrir nýja tegund tónleikaforms. Þjóðlagasveitin hefur gefið út tvo geisladiska : "Síðasta Blómið" og "Í takt við lífið / Vertu þú sjálfur ". Skúli Ragnar Skúlason stjórnar Þjóðlagasveit Tónlistarskólans á Akranesi. Hann er tónlistarmenntaður en var einnig í listaskóla í 4 ár á Englandi þar sem hann lærði leiklist og „Speechformation“ sem segja má að snúist um listrænan flutning texta með áherslu á hljóð, öndun og takt. „Með þessari vinnu hef ég verið að brjóta upp hið hefðbundna kennsluform í tónlist og blanda öðrum listgreinum inn í námið. Hér er ég að blanda saman ljóðlistinni við tónlistina og sýna fram á skyldleikann milli þessara tveggja greina. Tónlistarflutningurinn er mjög nýstárlegur þar sem nemendur mínir koma fram á öðruvísi hátt en venja er til þess að sýna það sem þeir hafa lært. Þetta hefur orðið til þess að auðveldara hefur verið að fá nemendurna til að halda áfram listnáminu því eins og oft vill gerast á unglingsárunum þá detta nemendur úr náminu.“

Malarastúlkan fagra eftir Franz Schubert. Hlöðver Sigurðsson og Antonia Hevesi
Lagaflokkurinn Malarastúlkan fagra eftir Franz Schubert er meðal fegurstu verka rómantíska tímabilsins í tónlist. Ljóðin orti Peter Müller. Þar greinir frá malarastrák sem fellir hug til heimasætunnar, malarastúlkunnar fögru. Hann gerir hosur sínar grænar fyrir henni en stúlkan vill heldur njóta samvista við veiðimanninn sem lítur við og við í heimsókn. Malarastrákurinn heitir stúlkunni eilífri tryggð í ljóðum sínum en svo fer að hann kýs að leggjast til svefns undir spegli myllulækjarins. Guðmundur Hansen, fyrrv. skólastjóri í Kópavogi, þýddi ljóðin á íslensku í samvinnu við Gunnstein Ólafsson og verður þýðingin frumflutt á þjóðlagahátíðinni á Siglufirði.

Hlöðver Sigurðsson
tenór er einn efnilegasti lýríski tenór sem við Íslendingar eigum um þessar mundir. Hann er fæddur og alinn upp á Siglufirði og stundaði söngnám hjá Antoníu Hevesi. Að loknu námi hjá henni lá leiðin til Guildhall School of Music and Drama í London og síðan í tónlistarháskólann Mozarteum í Salzburg í Austurríki þar sem hann stundar nú nám. Hlöðver hefur tekið þátt í margvíslegum óperuuppfærslum í skólanum, svo sem í Brúðkaupi Fígarós eftir Mozart.

Antonía Hevesi
er fædd og uppalin í Ungverjalandi. Hún var áratug organisti og tónlistarkennari á Siglufirði en gerðist síðan organisti við Hafnarfjarðarkirkju. Antonía er undirleikari við LHÍ og stjórnar fjölbreyttri hádegistónleikaröð í Hafnarborg.

South River Band
South River Band er skipað þeim Grétari Inga Grétarssyni (kontra- og rafbassi), Gunnari Reyni Þorsteinssyni (slagverk), Helga Þór Ingasyni (píanó, hljómborð og söngur), Jóni Árnasyni (harmonika og söngur), Kormáki Bragasyni(gítar, flauta, munnharpa og söngur)Ólafi Sigurðssyni (gítar, rafgítar og söngur), Ólafi Þórðarsyni(gítar og söngur) og Þorvarði Davíð Ólafssyni(fiðla og söngur). Nafn sveitarinnar gefur helst til kynna að hér seú á ferð lífsglaðir sveitamenn frá Suðurríkjum Bandaríkjanna, með banjó og þvottabretti undir höndum. En svo er ekki. Nafnið er engilsaxneskur útúrsnúningur á heimaslóðum meðlima, en allir eiga þeir á einn hátt eða annan ætt sína að rekja til byggðar sem liggur norðvestan við Ólafsfjörð, og nefnist Kleifar en þar stendur víst bærinn Syðri-Á, hvaðan nafnið er komið.
[Heimild: http://southriverband.com, Arnar Eggert Thoroddsen]

Leyndir sálmar.
Ný þýsk og íslensk tónlist fyrir kontrabass, harmonikku og rafhljóð.
Eva Zöllner harmónikka, Þýskalandi og Kristján Orri Sigurleifsson konrabassi.

Sagnir frá Nýja heiminum
Sinfóníuhljómsveit unga fólksins var stofnuð 7. nóvember 2004 og hélt fyrstu tónleika sína í Reykjavík 16. desember sama ár. Hljómsveitina skipa nemendur úr tónlistarskólum á höfuðborgarsvæðinu. Hljómsveitin hyggst halda ferna tónleika á ári. Aðalstjórnandi hljómsveitarinnar er Gunnsteinn Ólafsson.

Robert Gutter
er fæddur í New York árið 1938 og stundaði tónlistarnám þar og í háskólanum í Yale. Líkt og margir hljómsveitarstjórar austan hafs og vestan sótti hann sumarnámskeið hjá Franco Ferrara í Siena á Ítalíu. Robert Gutter byggði upp sinfóníuhljómsveitina í Springfield og gerði hana að einni kunnustu hljómsveit Bandaríkjanna á landsvísu. Hann tók við stöðu tónlistarstjóra háskólans í Greensboro, Norður-Karólínu, árið 1988 og hefur gegnt því starfi síðan. Hann er auk þess aðal gestastjórnandi Úkraínsku þjóðarhljómsveitarinnar í Kænugarði. Robert Gutter hefur stjórnað hljómsveitum víða um heim en aldrei áður gist Ísland. Á námskeiðinu á Siglufirði mun hann kynna helstu hljómsveitarverk landa sinna Coplands og Gershwins, auk þess að flytja 9. sinfóníu Dvoraks, Frá Nýja heiminum.

Einleikari á tónleikunum verður Víkingur Heiðar Ólafsson, nemandi við Juilliard-tónlistarháskólann í New York. Víkingur er aðeins tvítugur að aldri en hefur engu að síður skipað sér á bekk með fremstu píanóleikurum þjóðarinnar. Hann hefur leikið einleik með Sinfóníuhljómsveit Íslands og hlotnast margvíslegur annar heiður. Hann er alinn upp í Reykjavík en á ættir rekja til Tröllaskaga: afi hans og alnafni kom í heiminn að vetrarlagi uppi á miðri Lágheiði, sunnan Siglufjarðar, og hlaut af þeim sökum nafnið Víkingur Heiðar.

Einleikarar í Þögulli borg eftir Copland eru bræðurnir Matthías og Jóhann Nardeau. Matthías stundar framhaldsnám í París á óbó en Jóhann lýkur trompetnámi við Tónlistarskólann í Reykjavík á næsta ári.

Auglřsingar

Folk Music Festival
Raddir ═slands
SÝldarminjasafni­
HÚ­insfj÷r­ur

Mynd augnabliksins

img_3282.jpg

Framsetning efnis

moya - Útgáfa 1.13 2009 - Stefna ehf